عبدالله مستوفى
227
شرح زندگانى من ( تاريخ اجتماعى وادراى دوره قاجاريه ) ( فارسى )
كاوالىيرى را بازى ميكرد ، لينا كاوالىيرى بود كه بسيار خوب ميخواند و خوب بازى ميكرد ، مخصوصا « تائيس در صحرا » كه در لباس رهبانيت بسيار زيبا و دلپذير بود . در بين دو آكت مدير اپرا بلژما آمده بوسيلهء آقاى رئيس تشريفات وزارت خارجه بجناب سفير كبير معرفى شد ، ما را بدالان پشت صحنه ( كولووار ) برد ، آقاى علاء الملك و ممتاز - السلطنه وزير مختار هم بودند ، در يكى از راهروها پردههاى تصوير آكتورها و تآترنويسهاى نامى فرانسه ، مانند مولير ، راسين و كرنى و غيره را به ديوار نصب كرده بودند ، عملجات زيادى ايستاده ، قطعات بزرگ پردههاى چهارچوب گرفته كه مال سن بعد و روى ريلهاى نازك افتاده بود در دست داشتند ، تا به مجرد افتادن پرده ، دكر ( تزيينات ) سن را عوض كنند . اين قطعات هريك هفت هشت ذرع طول و سه چهار ذرع عرض داشت و هريك را هشت نه نفر عمله در دست نگاه داشته بودند . زير آنها هم غلطكهائى داشت كه روى ريل افتاده بود . مدير اپرا ميگفت شبى كه تمام لژها و صندلىها پر باشد ، بيست و پنج هزار فرانك درآمد اپرا است و اگر هرشب اينطور باشد ، تازه دخلوخرج اپرا باهم وفق خواهد داد . ولى چون اكثر اوقات كسرى جمعيت داريم ، اپرا دخلوخرج نميكند و دولت فرانسه سالى صد هزار فرانك كسر دخل آن را عهده مينمايد . اپراى اينجا از اپراى لندن بزرگتر و مزينتر و بخصوص ستونهاى جلو مدخل ، بسيار زيبا و يكى از شاهكارهاى معماريست . اين اپرا از بناهاى زمان ناپلئون سوم است . مجلس شوراى ملى مجلس شورى در هشت روزى كه ما در پاريس رسمى بوديم ، جلسه نداشت . يكروز بعمارت مجلس رفته در قسمت آرشيو گردش كرديم مخصوصا تقليد مدال يادگار شب 4 اوت 1789 و بطلان امتيازات اعيان و روحانيون كه در آن لوئى شانزدهم پادشاه فرانسه را برقراركنندهء آزادى فرانسه اعلام كردهاند ، ديده شد . موزه و مغازهء لوور يكروز هم بموزهء لوور رفتيم ، جسد موميائى شدهء فرعونهاى قديم مصر را كه در تابوتهاى خود بخواب ابدى هستند ديديم . فقط فرقى كه با مردهء تازه دارند ، همان رنگ جسد است كه طول سه چهار هزار سال زمان در آن اثر كرده ، قهوهاى رنگ شدهاند و الا از هر حيث مثل جسدهائى هستند كه تازه مرده باشند . در قسمت تاريخى ايران ، تالار شوش و تالار تخت جمشيد را تماشا كرديم ، چند قطعه از سر ستونها و ته ستونها و يكى دو قطعه ميان ستونهاى تالار تخت و تالار صد ستون تخت جمشيد را آورده براى نمايش گذاشتهاند و براى اينكه كليهء تالار تخت هم نمايش داده شود ، عالم صغير آن را با تمام ستونها از چوب ، بقطع كوچك تراشيده سر آن را پوشانده و تختى هم در جلو آن گذاشتهاند . در تالار شوش ، آجرهاى قالب درشت كه روى آن را لعاب داده و نقشهاى برجستهاى در آنها بيرون آوردهاند ، از خرابههاى شوش حمل كرده و در اينجا يك بدنهء ديوار تالار را با اين آجرهاى جوركرده ، بمعرض نمايش گذاشتهاند . گذشته از قسمت تاريخى ، قسمتهاى صنايع مستظرفهء ديگر هم در موزهء لوور هست كه همه